Obowiązki domowe dla dzieci według wieku: lista od 3 do 15 lat

Zanim zaczniesz: kilka zasad

• Zacznij od jednego, dwóch obowiązków, a nie od listy dziesięciu.
• Pokaż kilka razy, jak to zrobić, i zrób razem, zanim oczekujesz samodzielności.
• Daj konkretny termin: „we wtorek i piątek po kolacji”, a nie „jak będziesz mieć czas”.
• Oceniaj wysiłek i postęp, a nie perfekcję. Krzywo złożony ręcznik to też złożony ręcznik.
• Każde dziecko jest inne. Poniższe przedziały wieku to przykłady, nie normy.

3-5 lat: pomocnik

Przedszkolaki chętnie pomagają, jeśli zadanie jest krótkie i widać jego efekt. To dobry moment, żeby pomaganie stało się zwyczajną częścią dnia.

• Odkładanie zabawek do pudełek.
• Wrzucanie brudnych ubrań do kosza na pranie.
• Nakrywanie do stołu: serwetki, łyżki, plastikowe kubki.
• Karmienie zwierzęcia z odmierzoną porcją.
• Podlewanie kwiatów małą konewką.

6-8 lat: pierwsze stałe obowiązki

Dziecko w wieku szkolnym może mieć już swoje stałe zadania, wykonywane w określone dni. Dobrze sprawdzają się obowiązki dotyczące własnych rzeczy i prostych spraw całej rodziny.

• Ścielenie łóżka i porządek na biurku.
• Pakowanie plecaka na następny dzień.
• Sprzątanie ze stołu po posiłku.
• Rozpakowywanie zakupów i układanie ich na miejsce.
• Parowanie skarpetek i składanie prostych ubrań.

9-11 lat: samodzielność

W tym wieku dziecko może odpowiadać za zadanie od początku do końca, bez przypominania na każdym kroku. Dobrze, gdy część obowiązków dotyczy całego domu, a nie tylko własnego pokoju.

• Wynoszenie śmieci i segregacja.
• Odkurzanie swojego pokoju albo jednego wspólnego pomieszczenia.
• Rozpakowywanie i ładowanie zmywarki.
• Przygotowanie prostego śniadania albo śniadaniówki do szkoły.
• Wyprowadzanie psa na krótki spacer.

12-15 lat: prawie dorosłe zadania

Nastolatek może przejąć zadania, które dorośli robią na co dzień. To też dobry moment na obowiązki uczące planowania i odpowiedzialności za innych.

• Pranie: nastawienie, rozwieszenie, złożenie własnych rzeczy.
• Ugotowanie prostego obiadu raz w tygodniu dla całej rodziny.
• Zakupy według listy w pobliskim sklepie.
• Sprzątanie łazienki.
• Pomoc młodszemu rodzeństwu w lekcjach albo przy pakowaniu.

Nagradzać czy nie?

Rodzice różnie podchodzą do nagród za obowiązki. Część uważa, że pomoc w domu należy się po prostu jako członek rodziny, część woli system punktów albo kieszonkowego. Oba podejścia mogą działać, jeśli zasady są jasne i stałe.

Jeśli decydujecie się na nagrody, kilka rzeczy zwykle pomaga: z góry wiadomo, ile wart jest który obowiązek, nagroda przychodzi po sprawdzeniu, że zadanie zostało zrobione, a nagrody są dla dziecka atrakcyjne i ustalone razem z nim. Dobrze też, gdy dziecko widzi, ile mu brakuje do celu, na który zbiera.

Jak przypominać bez kłótni

Najwięcej konfliktów rodzi powtarzanie tej samej prośby. Pomaga przeniesienie przypominania z rodzica na system: obowiązki zapisane z terminem, w widocznym miejscu albo w telefonie dziecka, z przypomnieniem w dniu terminu. Wtedy rozmowa dotyczy tego, czy zadanie jest zrobione, a nie tego, kto o czym zapomniał.

Pytania